ਸਵਰਗ ਦਾ ਝੂਟਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਹਾਈਵੇਅ

ਉੱਘੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਐਲਾ ਵ੍ਹੀਲਰ ਵਿਲਕੋਕਸ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਭਾਵਪੂਰਕ ਸਤਰਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, 'ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਗਵਾਨਾਂ, ਕਈ ਧਰਮਾਂ, 'ਤੇ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਨਿਮਰ ਹੋਣ ਦੀ ਕਲਾ ਹੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੁਖੀ ਸੰਸਾਰ ਨੰੂ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ |'
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਿ੍ਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਰਿਚਮੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੜਕ ਨੰਬਰ ਪੰਜ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਘਰ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਘਰ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ |
ਅਕਸਰ 'ਸਵਰਗ ਨੰੂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਈਵੇ' ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇਹ ਸੜਕ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਹਿ ਲਓ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਿੜਕੀ ਹੈ |
ਨਾ ਕੇਵਲ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇਹੋ ਇਕਲੌਤੀ ਸੜਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਸੜਕ ਦੇ ਇਕੋ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਇਕ ਅਜੂਬਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੇਅੰਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੰੂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ |

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਮਸਜਿਦ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਗਵਾਂਢ ਵਿਚ ਇਕ ਚੀਨੀ ਚਰਚ ਹੈ | ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ, ਬੋਧੀ ਮੱਠ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਨੰੂ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਲ ਟੁੰਭਵੀਆਂ-ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉਸਾਰੀਆਂ ਵੇਖਣ ਨੰੂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਪਗ ਵੀਹ ਹੈ |
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਈ ਗਈ ਸਾਂਝ ਇਸ ਕਦਰ ਭਾਂਪੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਮੁਕਤ ਹਨ ਸਗੋਂ ਇਕ ਤੋਂ ਦੂਸਰੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ ਆਸਾਨ ਲਾਂਘਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਇਕੱਤਰਤਾਵਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਵਡਿਆਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਹ ਇਕੱਤਰਤਤਾਵਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਇਕ ਵੱਖਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਘਰ ਵਿਚ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਭਲੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣ ਪਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਗਿ੍ਤੀ ਆ ਸਕੇ |
ਇਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕੇ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਸਮੇਂ ਦੂਸਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੂਜਾ-ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੂਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ | ਸੋ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਨੋਟਿਸ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ, ਟੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵੇਖਣ ਨੰੂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੂਰਾਂ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦੇ ਨੋਟਿਸਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਕਈ ਖਾਸ ਦਿਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਕੈਨੇਡਾ ਡੇ' ਜਾਂ 'ਥੈਂਕਸ ਗਿਵਿੰਗ' (ਧੰਨਵਾਦੀ ਦਿਨ) ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਕ ਸਾਂਝੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਚੇਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ 'ਅਨੇਕਤਾ ਵਿਚ ਏਕਤਾ' ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ |
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਸ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਖੋਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੰੂ ਕਾਰ-ਪਾਰਕਿੰਗ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਅਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਕੀ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਵੀ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਅਜਿਹਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਵੇਖਣ ਨੰੂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਖੋਜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਮੱਕਾ : ਇਹ ਸੜਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ 'ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ' ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੱਥਾਂ ਨੰੂ ਖੁੱਲੇ੍ਹਆਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਟੁਬੀ ਲਵਾਉਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਲਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਖਾਣ : ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਅਸਥਾਨ ਕੇਵਲ ਪੂਜਾ ਘਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਦੂਜੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਫਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੂਲਤਾਂਵਾਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਮਰ ਕੋਈ ਬੰਦਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਮੁਫ਼ਤ ਯੋਗਾ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੋਧ ਮੱਠ ਮੁਫਤ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ 7ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦਾ ਸਕੂਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੂਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਲ ਨਿਗ੍ਹਾ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸੈਲਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਚੱਲਦੀ ਮੁਫਤ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਬੋਧ ਮੱਠ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਪਾਠ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਯੋਗਾ ਕਲਾਸਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਚੁੰਬਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ |
ਇਕ ਸਾਂਝਾ ਸੰਦੇਸ਼ : ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੂਜਾਰੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕੋ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਪਰਮਾਤਮਾ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਧਰਮ ਓਨਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ | ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਲਈ ਇਕ ਮਹਾਨ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ |' ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੰੂ ਹਰ ਸਵੇਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਸ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸੈਰ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਣਾ ਇਸ ਮਹਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਏਕਤਾ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੰੂ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |